Mısır Ekmeği Tarifi: Glütensiz, Yumurtasız ve Sütsüz
Glütensiz mısır unu, su, ayçiçek yağı, kabartma tozu, şeker ve tuzla hazırlanan yumurtasız ve sütsüz mısır ekmeği. 20 cm kalıpta 8 dilim verir.
- Verim
- 20 cm yuvarlak kalıptan 8 dilim
- Dilim
- 8 dilim
- Hazırlık
- 10 dk
- Dinlenme
- 10 dk
- Pişirme
- 40 dk
- Soğuma
- en az 15 dk
- Toplam
- yaklaşık 1 sa 15 dk
Malzemeler
* Ambalajında “glutensiz” ibaresi olan ve içindekiler listesinde buğday nişastası geçmeyen ürün kullanın.
Gram değerleri esastır; bardak ve kaşık ölçüleri yaklaşıktır (1 su bardağı 200 ml).
Kalıbı yağlamak için 10 g ayçiçek yağı.
Gerekenler
- 20 cm yuvarlak kek kalıbı
- karıştırma kasesi
- tel çırpıcı
- spatula
- ince tel süzgeç
- fırın
- tel ızgara
- kürdan
Hazırlanışı
Kuru malzemeleri karıştırın
Mısır unu, toz şeker ve tuzu geniş bir kasede tel çırpıcıyla karıştırın. Topak kalmaması için kaseyi hafifçe sallayın.
Yaklaşık 4 dk
Sıcak suyu ve yağı ekleyin
Yaklaşık 70-80 °C sıcak suyu azar azar ekleyip spatulayla karıştırın. Ayçiçek yağını ekleyip hamur homojen görünene kadar yalnız spatulayla karıştırın; sıcak karışıma elle dokunmayın.
Yaklaşık 4 dk
Hamuru dinlendirin
Hamuru kasede yayın ve üzerini kapatmadan bekletin. Mısır ununun suyu emmesi ve hamurun ılınması için 10-15 dakika bekletin; hamur elle dokunulabilecek sıcaklığa gelmeden kabartma tozunu eklemeyin.
Yaklaşık 10 dk
Fırını ısıtın ve kalıbı hazırlayın
Bu sırada fırını 200 °C alt-üst ısıtmada ön ısıtın. 20 cm yuvarlak kalıbı ayçiçek yağıyla yağlayın.
Yaklaşık 10 dk (başka bir adımın beklemesi sırasında yapılır)
Kabartma tozunu ekleyin
Kabartma tozunu ince tel süzgeçten geçirerek ılınan hamura serpin. Spatulayla kısa süre karıştırın; fazla karıştırmayın, kabartma tozu hamura eşit dağılsın.
Yaklaşık 2 dk
Kalıba alın ve pişirin
Hamuru yağlanmış kalıba spatulayla eşit yayın. Önceden ısıtılmış fırında 200 °C alt-üst ısıtmada 40 dakika pişirin. Kenarları kalıptan ayrılmaya başladığında ve merkeze batırılan kürdan temiz çıktığında fırından alın.
Yaklaşık 40 dk
Soğutun
Ekmeği kalıpta 5 dakika bekletin. Kalıptan çıkarıp tel ızgara üzerinde en az 10 dakika, tamamen ılınana kadar bekletin. Dilimlemeden önce ekmeğin dağılmadan taşınabilecek kadar toparlanmasını bekleyin.
Yaklaşık 15 dk
Buğday Unu Yerine Ne Kullanıldı
Klasik mısır ekmeğinde buğday unu hamura gövde ve yumuşaklık verir; yumurta ve süt nem ile bağ dokusunu destekler. Bu tarifte buğday unu yerine glütensiz mısır unu kullanılır; sıcak su ve ayçiçek yağı nem ile yumuşaklığı sağlar. Kabarma, glütensiz kabartma tozunun gaz ve buhar etkisiyle oluşur.
Klasik tarifteki malzeme ve bu tarifteki karşılığı
| Klasik tarifte | Bu tarifte | Mutfaktaki işlevi |
|---|---|---|
| Buğday unu | Glütensiz mısır unu | Hamura gövde ve yumuşaklık verir; sıcak suyla şişerek bağ oluşturur. |
| Yumurta | Sıcak su ve ayçiçek yağı | Nem, yumuşaklık ve dilimlenebilir doku sağlar. |
| Süt | Su | Hamurun sıvı dengesini ve nemini sağlar. |
| Tereyağı | Ayçiçek yağı | Yağlılık ve yumuşak iç doku verir. |
Başka değişimler
- Ayçiçek yağı yerine aynı gramda zeytinyağı kullanılabilir; hamur aynı sürede dinlendirilir.
- Toz şeker 0-10 g arasında değiştirilebilir; diğer ölçüler aynı kalır.
Püf Noktaları
- Mısır ununu sıcak suyla ıslatıp 10 dakika dinlendirmek, kırıntının dağılmasını azaltır.
- Kabartma tozunu hamur ılıdıktan sonra ekleyin; sıcak hamura eklemek gazın erken kaçmasına yol açar.
- 20 cm yuvarlak kalıp esas alınmıştır; başka kalıpta hamur derinliği değişeceği için süre değişebilir. Pişmeyi kenar ayrılması ve kürdan testiyle kontrol edin.
- Fırın kapağını ilk 25 dakika açmayın; içeri giren soğuk hava kabarmayı düşürür.
- Kürdan merkeze batırıldığında kuru çıkmalı; nemliyse kürdan temiz çıkana kadar pişirmeye devam edin.
- Dilimlemeden önce tamamen ılınmasını beklemek, iç dokunun oturmasını sağlar.
Saklama
- Soğuyan ekmeği hava geçirmez kapta oda sıcaklığında 2 gün saklayın.
- Dilimleri buzdolabında 4 gün tutabilirsiniz; servis öncesi tavada hafifçe ısıtın.
- Dilimleri aralıklı olarak dondurucu poşetine koyup 1 ay dondurun; buzdolabında çözdürdükten sonra 160 °C fırında 8-10 dakika ısıtın.
Alerjen ve Glüten Bilgisi
Yönetmelikteki istisnalar saklı kalmak üzere, Ek-1’deki alerjiye veya intoleransa neden olan belirli madde veya ürünlerin belirtilmesi zorunludur.[1] Aşağıdaki tablo, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Ek-1'deki grupları bu tarifin malzemeleriyle karşılaştırır; her grubun mevzuattaki tanımı satırdaki kaynak numarasıyla gösterilir.
Ek-1'deki gruplar ve bu tarif
| Ek-1'deki grup | Bu tarifte |
|---|---|
| Glüten içeren tahıllar: buğday, çavdar, arpa, yulaf, hibrit türleri ve ürünleri[2] | Yok |
| Kabuklular ve ürünleri[2] | Yok |
| Yumurta ve ürünleri[2] | Yok |
| Balık ve ürünleri[2] | Yok |
| Yer fıstığı ve ürünleri[2] | Yok |
| Soya fasulyesi ve ürünleri[2] | Yok |
| Laktoz dahil süt ve süt ürünleri[2] | Yok |
| Sert kabuklu meyveler: badem, fındık, ceviz, kaju, pikan cevizi, Brezilya fındığı, Antep fıstığı, macadamia ve Queensland fındığı[2] | Yok |
| Kereviz ve ürünleri[2] | Yok |
| Hardal ve ürünleri[2] | Yok |
| Susam tohumu ve ürünleri[2] | Yok |
| Toplam SO2 olarak 10 mg/kg veya 10 mg/L’yi aşan kükürt dioksit ve sülfitler[2] | Yok |
| Acı bakla ve ürünleri[2] | Yok |
| Yumuşakçalar ve ürünleri[2] | Yok |
“Var”, tarifte bu gruptan bir malzeme bulunduğunu; “Yok”, malzeme listesinde bu gruptan bir malzeme bulunmadığını; “Ambalaja bağlı”, hazır bir malzemenin bu gruptan madde içerip içermediğinin ambalajındaki bilgiye bağlı olduğunu gösterir. Glüten için hazır malzemelerde aranacak ambalaj bilgisi malzeme listesinde yazılıdır; diğer gruplar için hazır malzemelerin ambalajı ayrıca okunmalıdır.
Gıda etiketleri okunmalıdır.[3][4][5][6][7] Bileşenler listesindeki Ek-1 kapsamındaki madde veya ürün adları, punto, stil veya arka plan rengi gibi yollarla listenin kalanından açıkça ayrılarak vurgulanır.[1]
Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Ek-16’ya göre satıldığı haliyle en fazla 20 mg/kg glüten içeren gıdalarda “glutensiz”, “gluten içermez” veya “gluten yoktur” ifadeleri kullanılabilir.[2] Glüten yokluğu veya azaltılmış varlığı hakkında yalnızca Ek-16’da izin verilen ifadeler ve bunların koşulları kullanılır.[1] Bazı glütensiz ürünler buğday nişastası içerebilir.[8][9][10] Buğday alerjisi olan kişiler, glütensiz ürünlerde de etiketi buğday nişastası açısından kontrol etmelidir.[8][9] Bu tarifle evde hazırlanan ürünün glüten düzeyi ölçülmemiştir.
Çölyak ve Glütensiz Beslenme
Bu tarifin malzeme listesinde buğday, çavdar, arpa ya da yulaftan yapılmış un, irmik, kepek gibi bir malzeme bulunmaz; hazır malzemelerde ambalajında “glutensiz” ibaresi olan ve içindekiler listesinde buğday nişastası geçmeyen ürün kullanılması istenir. Buğday, çavdar ve arpa glüten içerir.[11][12] Çölyak hastalığında glüten tüketimine verilen bağışıklık yanıtı ince bağırsağa zarar verir.[13][12] Çölyak hastalığı tamamen iyileştirilemez, ancak glutensiz diyet belirtilerin kontrolüne yardımcı olur.[13][12] Glutensiz beslenmenin dengeli olması önemlidir.[13][12]
Çapraz temas, glütenin glüten içeren bir yiyecekten glütensiz bir yiyeceğe geçmesidir.[14][15] Glütensiz yiyecekler, glüten içeren yiyeceklerden ayrı saklanmalıdır.[14][15] Glütensiz yemek hazırlanırken temiz yüzeyler ve temiz mutfak araçları kullanılmalıdır.[16][15] Ortak kullanılan tereyağı ve reçel gibi sürülebilir ürünlere ekmek kırıntısı karışmaması için temiz kaşık ya da bıçak kullanılmalıdır.[16][15]
Besin Değerleri
1 dilim (1/8) için yaklaşık değerler
| Besin öğesi | Değer |
|---|---|
| Enerji | 239 kcal |
| Yağ | 8,2 g |
| Doymuş yağ | 0,9 g |
| Karbonhidrat | 39,3 g |
| Şeker | 0,9 g |
| Protein | 3,5 g |
| Tuz | 1,11 g |
| Sodyum | 443 mg |
| Lif | 3,7 g |
Değerler ana malzeme listesindeki miktarlar için hesaplanmıştır, yaklaşıktır ve markaya göre değişir; püf noktalarındaki ve ikame notlarındaki malzeme değişiklikleri değerleri de değiştirir. Ek malzeme satırındaki küçük kullanımlar hesaba katılmadı.
USDA FoodData Central (SR Legacy ve Foundation) 100 g değerleri x gram, porsiyon sayısına bölündü; pişirmede buharlaşan su enerjiyi değiştirmez.
Hesaplamada kullanılan USDA kayıtları
- Mısır unu: Corn flour, whole-grain, yellow (FDC 170290)
- Kabartma tozu: Leavening agents, baking powder, double-acting, straight phosphate (FDC 172804)
- Su: Beverages, water, tap, drinking (FDC 173647)
- Ayçiçek yağı: Oil, sunflower, linoleic, (approx. 65%) (FDC 171025)
- Toz şeker: Sugars, granulated (FDC 169655)
- Tuz: Salt, table (FDC 173468)
Yöntem ve Oranlar
Ölçüler ve adımlar editoryaldir; yayımlanmış ekmek tarifleriyle un, sıvı, yağ, şeker ve kabartıcı miktarları karşılaştırılarak hazırlandı, deterministik bir kod kapısından ve iki bağımsız yapay zekâ denetçisinden geçti. Tarif Dengeva mutfağında pişirilerek denenmemiştir. Alerjen, mevzuat ve sağlık cümleleri kaynaklıdır ve kaynak numarasıyla gösterilir.
Yayımlanmış tariflerle ölçü karşılaştırması
| Tarif | Un ve nişasta | Sıvı | Yağ | Şeker | Kabartıcı | Pişirme |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Bu tarif | 400 g mısır unu | 500 g su | 50 g ayçiçek yağı | 5 g toz şeker | 10 g kabartma tozu | fırın, 200 °C, 40 dk |
| Refika'nın Mutfağı, Kaymaklı Mısır Ekmeği | 500 g mısır unu | 650 ml kaynar su | 1/2 çay bardağı zeytinyağı | 1 tatlı kaşığı şeker | 1 paket kabartma tozu | fırın, 200 °C, 40 dk |
| Sous Chef, Mısır Ekmeği | 500 g ince mısır unu | 1 çay kaşığı limon suyu; 670 ml sıcak su | 1 yemek kaşığı sıvı yağ; 85 g tereyağı | yok | 1 çay kaşığı karbonat | fırın, 220 °C, 55-60 dk |
Bu tarifte un ve nişasta ağırlığına göre sıvı malzemeler yüzde 125, yağ yüzde 12, şeker yüzde 1,2, kabartıcı yüzde 2,5 oranındadır.
Kaynak tariflerdeki miktarlar kaynakta yazıldığı gibi verilmiştir; bardak ve kaşık ölçüleri grama çevrilmemiştir. İngilizce kaynaklarda malzeme adları Türkçeye çevrilmiştir. Kaynak tarifler 28.10.2026 tarihinde okundu.
Sık Sorulan Sorular
Bu tarif çölyak hastaları için uygun mu?
Bu tarifin malzeme listesinde glüten içeren tahıl bulunmaz; tarifle evde hazırlanan ürünün glüten düzeyi ölçülmemiştir. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Ek-16’ya göre satıldığı haliyle en fazla 20 mg/kg glüten içeren gıdalarda “glutensiz”, “gluten içermez” veya “gluten yoktur” ifadeleri kullanılabilir.[2] Glütensiz yemek hazırlanırken temiz yüzeyler ve temiz mutfak araçları kullanılmalıdır.[16][15]
Mısır ekmeği neden kırıntılı olur?
Mısır unu tek başına bağlayıcı ağ oluşturmadığı için kırıntı verebilir. Hamuru sıcak suyla hazırlayıp 10 dakika dinlendirmek ve dilimlemeden önce soğutmak kırıntıyı azaltır.
Hamur çok katı olursa ne yapılır?
Kabartma tozunu eklemeden önce hamur çok katıysa 10-20 g sıcak su ekleyip spatulayla karıştırın. Ardından 5 dakika dinlendirip kabartma tozunu ekleyin.
Kabartma tozu yerine karbonat kullanılır mı?
Bu tarifte kabartma tozu ölçüsü dengelidir; karbonat tek başına aynı kabarmayı vermez. Ambalajında “glutensiz” ibaresi olan ve içindekiler listesinde buğday nişastası geçmeyen ürün kullanın. İçindekiler listesinde buğday, çavdar, arpa ve yulaf türevi bileşen bulunmadığını da kontrol edin.
Piştiğini nasıl anlarım?
Kenarlar kalıptan ayrılmaya başlamalı ve yüzey altın sarısı olmalı. Merkeze batırılan kürdan temiz çıkmalı; nemliyse kürdan temiz çıkana kadar pişirmeye devam edin.
Dondurulabilir mi?
Dilimlenmiş ekmek dondurucu poşetinde 1 ay saklanabilir. Servis için buzdolabında çözdürdükten sonra 160 °C fırında 8-10 dakika ısıtın.
Kalıp yerine tepsi kullanılır mı?
20 cm yuvarlak kalıp yerine 20x20 cm kare tepsi kullanılabilir. Tepsi kullanılırsa pişmeyi kenar ayrılması ve kürdan testiyle kontrol edin.
Uyarı
Bu tarif genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya kişisel diyet önerisi değildir. Çölyak hastalığı, besin alerjisi veya intolerans konusunda tanı ve beslenme planı için hekime veya diyetisyene danışılmalıdır.
Bu içerikte kaynak düzenleme, taslak veya ön denetim için yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Nihai metni adı belirtilen araştırmacı onaylamıştır. Bu onay, sağlık uzmanı incelemesi değildir.
Kaynaklar
- mevzuat.gov.tr. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (güncel metin). 2017. Erişim: 26.10.2026.
- mevzuat.gov.tr. Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ekleri (Ek-1 alerjen listesi, Ek-16 gluten ifadeleri). 2017. Erişim: 26.10.2026.
- nhs.uk. Food allergy - NHS. Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
- nhs.uk. Anaphylaxis - NHS. Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
- medlineplus.gov. Food allergy: MedlinePlus Medical Encyclopedia. Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
- medlineplus.gov. Anaphylaxis: MedlinePlus Medical Encyclopedia. Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
- allergy.org.au. Food Allergy FAQ - Australasian Society of Clinical Immunology and Allergy (ASCIA). Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
- bda.uk.com. Wheat Free Diet: Food Fact Sheet (British Dietetic Association). Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
- nn.nhs.scot. Wheat Allergy: Patient Information Leaflet (NHS Scotland, CYANS). 2025. Erişim: 26.10.2026.
- worcsacute.nhs.uk. Wheat Free Diet (Worcestershire Acute Hospitals NHS Trust). Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
- eur-lex.europa.eu. Implementing regulation - 828/2014 - EN. Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
- medlineplus.gov. Celiac disease - sprue: MedlinePlus Medical Encyclopedia. Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
- nhs.uk. Coeliac disease - NHS. Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
- niddk.nih.gov. Eating, Diet, & Nutrition for Celiac Disease (NIDDK). Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
- coeliac.org.au. Managing Cross Contact at Home (Coeliac Australia). Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
- coeliac.org.uk. Avoid Gluten Free Cross Contamination at Home (Coeliac UK). Belgede tarih belirtilmemiştir. Erişim: 26.10.2026.
Değişiklik Kaydı
- 28.10.2026: İlk sürüm. Tarif deterministik bir kod kapısından ve iki bağımsız yapay zekâ denetçisinden geçti; alerjen, mevzuat ve sağlık cümleleri kaynaklı olgu bankasından alındı; yayın araştırmacı onayıyla yapılır.